Bodem-water warmtepomp
Bij een bodem-water warmtepomp ligt het leidingwerk horizontaal onder het grondoppervlak. Dit in tegenstelling tot een water-water warmtepomp waar het leidingwerk verticaal in de grond is aangebracht. Het horizontale leidingwerk ligt op minimaal 1,5 meter diepte onder de grond. Op deze diepte geeft de grond voldoende warmte af om de warmtepomp rendabel te laten zijn.
Werking bodem-water warmtepomp
Een bodem-water warmtepomp systeem bestaat uit een ‘captatienet’, collectoren en de warmtepomp. Dit is uit te breiden met een boiler zodat je naast je huis ook water kunt opwarmen voor sanitair gebruik. Dit is een gesloten systeem. Door het captatienet, wat bestaat uit HDPE of PE leidingen, stroomt een collectorvloeistof (glycol of antivries). De leidingen komen samen bij de collector en gaan als één leiding de warmtepomp in. In de warmtepomp wordt warmte uit de vloeistof onttrokken waarna de afgekoelde vloeistof opnieuw het net ingaat om weer warmte op te nemen uit de bodem.
Dit BWW (Bodem warmte wisselaar) systeem heeft als voordeel dat het een gesloten systeem is. Er wordt geen grondwater onttrokken, waardoor er geen ongewenste ondergrondse stromen op gang worden gebracht. Wel is het BWW systeem minder efficiënt dan het WKO (warmte koude opslag) systeem, wat wel gebruikt maakt van het grondwater en geen gesloten systeem is. Dit wordt ook wel een water-water warmtepomp genoemd.
Op onderstaande afbeelding is het leidingnet, de collector (vat) en de warmtepomp (in huis) goed te zien.
Ruimte
Voor een bodem-water warmtepomp is veel grondoppervlak nodig. Voor het benodigde oppervlak kun je slechts een indicatie geven aangezien iedere grondsoort zijn eigen warmte eigenschappen heeft. Een richtlijn is 2x het woonoppervlak voor het leidingwerk onder de grond. Houdt hierbij rekening met gemiddeld 200 tot 400 vierkante meter. Wanneer de oppervlakte van het leidingwerk te klein is, bestaat de kans op bevriezing. Dit is op te vangen door het toevoegen van een anti-vriesvloeistof. Dit heeft als gevolg dat de vloeistof dikker wordt en moeilijker wordt rondgepompt. Doordat de pomp harder zal moeten werken, zakt het rendement van de warmtepomp.
Om ruimte te besparen kun je het leidingnet op 2 niveaus boven elkaar plaatsen. Dan kan het diepste net op 2 meter diepte gelegd worden en 1 meter hoger kan er nog een leidingnet geplaatst worden. Hiermee bespaar je veel ruimte en haal je toch het benodigde rendement.
Het is verstandig om goed te kijken naar het type beplanting boven het leidingnetwerk. Met name begroeiing als bamboe kan het leidingwerk beschadigen.
Verschillende bodemsoorten
De verschillende bodemsoorten die in Nederland aanwezig zijn hebben een verschillende warmteoverdracht. Goed bodemonderzoek kan aantonen hoeveel oppervlakte leidingnet nodig is om het huis te kunnen verwarmen. Gemiddeld kun je uitgaan van 25 W/m². Hoe natter de grond, hoe beter de warmteafgifte.
Onderstaand een overzicht van de bodemenergie bij de verschillende bodemsoorten:
Rendement
Het rendement van een horizontaal (BWW) systeem onder de grond is minder hoog dan een verticaal (WKO) water-water warmtepomp systeem. Op een diepte van 1,5 meter is er nog sprake van seizoensinvloeden. In de winter zal de bodemtemperatuur dalen waarmee ook het rendement van de warmtepomp daalt.
Voordelen bodem-water warmtepomp
- Goedkoper dan een water-water warmtepomp
- Koeling mogelijk met grondwater – natural cooling
- Bodemwarmte is een oneindige energiebron
- Geen buitenunit nodig
Nadelen boden-water warmtepomp
- Vraagt veel grondoppervlak
- Het rendement kan worden beïnvloed door het seizoen
- Niet alle beplanting is geschikt boven het leidingnet
Wanneer een woning is uitgerust met een bodem-water warmtepomp, levert dit veel punten op voor het energielabel en scoort hierdoor ook sneller een hoog energielabel.
